Rated 5/5 based on 240179 internet user reviews

Jump to content


Change Photo

CÁCH TÍNH NHẨM NGÀY ÂM LỊCH ( CAN CHI )


  • Please log in to reply
1 reply to this topic

#1 hotruonggiang

hotruonggiang

    biết vẽ arc

  • Members
  • PipPip
  • 49 posts
Danh tiếng: 57 (tàm tạm)

Gửi vào 18 October 2008 - 08:54 AM

Ḿnh t́m hiểu một thời gian bây giờ đă biết tính năm, tháng âm lịch. Nhưng tính ngày âm lịch th́ bó bay!
Bác nào biết chỉ ḿnh giúp.
Ḿnh không phải là dân trong nghề. Minh thuộc bên phí điện.
Các bác đừng bảo ḿnh xem lịch hay chương tŕnh nha, ḿnh biết rồi ḿnh muốn nhẩm nhẩm mà ra ḱa!
  • 0
Không biết ngày sao sẽ ra sao
dù có ra sao cũng chẵng sao

#2 be_chanh

be_chanh

    biết lệnh adcenter

  • Moderator
  • PipPipPipPipPipPipPip
  • 1,712 posts
Danh tiếng: 883 (rất tốt)

Gửi vào 19 October 2008 - 12:00 AM

nói là nhẩm th́ chẳng phải đâu. cái này phải dùng c̣m pu tơ mới được. hj hj. đây là 1 bài tham khảo. bạn sợt trên nẹt th́ vô khối mờ.

Thuật toán tính âm lịchHồ Ngọc ĐứcBài viết sau giới thiệu cách tính âm lịch Việt Nam và mô tả một số thuật toán dùng để chuyển đổi giữa ngày dương lịch và ngày âm lịch. Các thuật toán mô tả ở đây đă được đơn giản hóa nhiều để bạn đọc tiện theo dơi và dễ dàng sử dụng vào việc lập tŕnh, do đó độ chính xác của chúng thấp hơn độ chính xác của chương tŕnh âm lịch trực tuyến tại [url="http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/amlich/"]http://www.informati...de/~duc/amlich/[/url]. (Một phiên bản cũ của bài viết này giới thiệu vài thuật toán hơi khác, có thể khó thực hiện hơn một chút. Bản cũ này có thể xem tại đây.)[If you cannot read Vietnamese: Old version in English]Quy luật của âm lịch Việt NamÂm lịch Việt Nam là một loại lịch thiên văn. Nó được tính toán dựa trên sự chuyển động của mặt trời, trái đất và mặt trăng. Ngày tháng âm lịch được tính dựa theo các nguyên tắc sau:   1. Ngày đầu tiên của tháng âm lịch là ngày chứa điểm Sóc   2. Một năm b́nh thường có 12 tháng âm lịch, một năm nhuận có 13 tháng âm lịch   3. Đông chí luôn rơi vào tháng 11 âm lịch   4. Trong một năm nhuận, nếu có 1 tháng không có Trung khí th́ tháng đó là tháng nhuận. Nếu nhiều tháng trong năm nhuận đều không có Trung khí th́ chỉ tháng đầu tiên sau Đông chí là tháng nhuận   5. Việc tính toán dựa trên kinh tuyến 105° đông. Sóc là thời điểm hội diện, đó là khi trái đất, mặt trăng và mặt trời nằm trên một đường thẳng và mặt trăng nằm giữa trái đất và mặt trời. (Như thế góc giữa mặt trăng và mặt trời bằng 0 độ). Gọi là "hội diện" v́ mặt trăng và mặt trời ở cùng một hướng đối với trái đất. Chu kỳ của điểm Sóc là khoảng 29,5 ngày. Ngày chứa điểm Sóc được gọi là ngày Sóc, và đó là ngày bắt đầu tháng âm lịch.Trung khí là các điểm chia đường hoàng đạo thành 12 phần bằng nhau. Trong đó, bốn Trung khí giữa bốn mùa là đặc biệt nhất: Xuân phân (khoảng 20/3), Hạ chí (khoảng 22/6), Thu phân (khoảng 23/9) và Đông chí (khoảng 22/12).Bởi v́ dựa trên cả mặt trời và mặt trăng nên lịch Việt Nam không phải là thuần âm lịch mà là âm-dương-lịch. Theo các nguyên tắc trên, để tính ngày tháng âm lịch cho một năm bất kỳ trước hết chúng ta cần xác định những ngày nào trong năm chứa các thời điểm Sóc (New moon) . Một khi bạn đă tính được ngày Sóc, bạn đă biết được ngày bắt đầu và kết thúc của một tháng âm lịch: ngày mùng một của tháng âm lịch là ngày chứa điểm sóc. Sau khi đă biết ngày bắt đầu/kết thúc các tháng âm lịch, ta tính xem các Trung khí (Major solar term) rơi vào tháng nào để từ đó xác định tên các tháng và t́m tháng nhuận.Đông chí luôn rơi vào tháng 11 của năm âm lịch. Bởi vậy chúng ta cần tính 2 điểm sóc: Sóc A ngay trước ngày Đông chí thứ nhất và Sóc B ngay trước ngày Đông chí thứ hai. Nếu khoảng cách giữa A và B là dưới 365 ngày th́ năm âm lịch có 12 tháng, và những tháng đó có tên là: tháng 11, tháng 12, tháng 1, tháng 2, …, tháng 10. Ngược lại, nếu khoảng cách giữa hai sóc A và B là trên 365 ngày th́ năm âm lịch này là năm nhuận, và chúng ta cần t́m xem đâu là tháng nhuận. Để làm việc này ta xem xét tất cả các tháng giữa A và B, tháng đầu tiên không chứa Trung khí sau ngày Đông chí thứ nhất là tháng nhuận. Tháng đó sẽ được mang tên của tháng trước nó kèm chữ "nhuận".Khi tính ngày Sóc và ngày chứa Trung khí bạn cần lưu ư xem xét chính xác múi giờ. Đây là lư do tại sao có một vài điểm khác nhau giữa lịch Việt Nam và lịch Trung Quốc.Ví dụ, nếu bạn biết thời điểm hội diện là vào lúc yyyy-02-18 16:24:45 GMT th́ ngày Sóc của lịch Việt Nam là 18 tháng 2, bởi v́ 16:24:45 GMT là 23:24:45 cùng ngày, giờ Hà nội (GMT+7, kinh tuyến 105° đông). Tuy nhiên theo giờ Bắc Kinh (GMT+8, kinh tuyến 120° đông) th́ Sóc là lúc 00:24:45 ngày yyyy-02-19, do đó tháng âm lịch của Trung Quốc lại bắt đầu ngày yyyy-02-19, chậm hơn lịch Việt Nam 1 ngày.Ví dụ 1: Âm lịch năm 1984Chúng ta áp dụng quy luật trên để tính âm lịch Việt nam năm 1984.    * Sóc A (ngay trước Đông chí năm 1983) rơi vào ngày 4/12/1983, Sóc B (ngay trước Đông chí năm 1984) vào ngày 23/11/1984.    * Giữa A và B là khoảng 355 ngày, như thế năm âm lịch 1984 là năm thường. Tháng 11 âm lịch của năm trước kéo dài từ 4/12/1983 đến 2/01/1984, tháng 12 âm từ 3/1/1984 đến 1/2/1984, tháng Giêng từ 2/2/1984 đến 1/3/1984 v.v. Ví dụ 2: Âm lịch năm 2004    * Sóc A - điểm sóc cuối cùng trước Đông chí 2003 - rơi vào ngày 23/11/2003. Sóc B (ngay trước Đông chí năm 2004) rơi vào ngày 12/12/2004.    * Giữa 2 ngày này là khoảng 385 ngày, như vậy năm âm lịch 2004 là năm nhuận. Tháng 11 âm của năm 2003 bắt đầu vào ngày chứa Sóc A, tức ngày 23/11/2003.    * Tháng âm lịch đầu tiên sau đó mà không chứa Trung khí là tháng từ 21/3/2004 đến 18/4/2004 (Xuân phân rơi vào 20/3/2004, c̣n Cốc vũ là 19/4/2004). Như thế tháng ấy là tháng nhuận.    * Từ 23/11/2003 đến 21/3/2004 là khoảng 120 ngày, tức 4 tháng âm lịch: tháng 11, 12, 1 và 2. Như vậy năm 2004 có tháng 2 nhuận. Thuật toán chuyển đổi giữa ngày dương và âmTrong tính toán thiên văn người ta lấy ngày 1/1/4713 trước công nguyên của lịch Julius (tức ngày 24/11/4714 trước CN theo lịch Gregorius) làm điểm gốc. Số ngày tính từ điểm gốc này gọi là số ngày Julius (Julian day number) của một thời điểm. Ví dụ, số ngày Julius của 1/1/2000 là 24515455.Dùng các công thức sau ta có thể chuyển đổi giữa ngày/tháng/năm và số ngày Julius. Phép chia ở 2 công thức sau được hiểu là chia số nguyên, bỏ phần dư: 23/4=5.Đổi ngày dd/mm/yyyy ra số ngày Julius jda = (14 - mm) / 12y = yy+4800-am = mm+12*a-3Lịch Gregory:jd = dd + (153*m+2)/5 + 365*y + y/4 - y/100 + y/400 - 32045Lịch Julius:jd = dd + (153*m+2)/5 + 365*y + y/4 - 32083Đổi số ngày Julius jd ra ngày dd/mm/yyyyLịch Gregory (jd lớn hơn 2299160):a = jd + 32044;b = (4*a+3)/146097;c = a - (b*146097)/4;Lịch Julius:b = 0;c = jd + 32082;Công thức cho cả 2 loại lịch:d = (4*c+3)/1461;e = c - (1461*d)/4;m = (5*e+2)/153;dd = e - (153*m+2)/5 + 1;mm = m + 3 - 12*(m/10);yy = b*100 + d - 4800 + m/10;Nếu ngôn ngữ lập tŕnh bạn dùng không hỗ trợ phép chia số nguyên bỏ phần dư (VD: JavaScript), bạn có thể định nghĩa một hàm INT(x) để lấy số nguyên lớn nhất không vượt quá x: INT(5)=5, INT(3.2)=3, INT(-5)=-5, INT(-3.2)=-4 v.v. Khi đó, INT(m/10) sẽ trả lại kết quả của phép chia số nguyên. (Nhiều ngôn ngữ có sẵn hàm floor() cho phép làm việc này.)Các phép chuyển đổi giữa ngày tháng và số ngày Julius có thể được thực hiện với mă JavaScript như sau:function jdFromDate(dd, mm, yy)var a, y, m, jd;a = INT((14 - mm) / 12);y = yy+4800-a;m = mm+12*a-3;jd = dd + INT((153*m+2)/5) + 365*y + INT(y/4) - INT(y/100) + INT(y/400) - 32045;if (jd < 2299161) {	jd = dd + INT((153*m+2)/5) + 365*y + INT(y/4) - 32083;}return jd;function jdToDate(jd)var a, b, c, d, e, m, day, month, year;if (jd > 2299160) { // After 5/10/1582, Gregorian calendar	a = jd + 32044;	b = INT((4*a+3)/146097);	c = a - INT((b*146097)/4);} else {	b = 0;	c = jd + 32082;}d = INT((4*c+3)/1461);e = c - INT((1461*d)/4);m = INT((5*e+2)/153);day = e - INT((153*m+2)/5) + 1;month = m + 3 - 12*INT(m/10);year = b*100 + d - 4800 + INT(m/10);return new Array(day, month, year);Trong các công thức sau, timeZone là số giờ chênh lệch giữa giờ địa phương và giờ UTC (hay GMT). (Để tính lịch Việt Nam, lấy timeZone = 7.0). Các phương pháp sau được giới thiệu với mă JavaScript. Bạn có thể tải thư viện JavaScript hoặc thư viện PHP hoàn chỉnh để tham khảo.Tính ngày SócNhư trên đă nói, để tính được âm lịch trước hết ta cần xác định các tháng âm lịch bắt đầu vào ngày nào.Thuật toán sau tính ngày Sóc thứ k kể từ điểm Sóc ngày 1/1/1900. Kết quả trả về là số ngày Julius của ngày Sóc cần t́m.function getNewMoonDay(k, timeZone)var T, T2, T3, dr, Jd1, M, Mpr, F, C1, deltat, JdNew;T = k/1236.85; // Time in Julian centuries from 1900 January 0.5T2 = T * T;T3 = T2 * T;dr = PI/180;Jd1 = 2415020.75933 + 29.53058868*k + 0.0001178*T2 - 0.000000155*T3;Jd1 = Jd1 + 0.00033*Math.sin((166.56 + 132.87*T - 0.009173*T2)*dr); // Mean new moonM = 359.2242 + 29.10535608*k - 0.0000333*T2 - 0.00000347*T3; // Sun's mean anomalyMpr = 306.0253 + 385.81691806*k + 0.0107306*T2 + 0.00001236*T3; // Moon's mean anomalyF = 21.2964 + 390.67050646*k - 0.0016528*T2 - 0.00000239*T3; // Moon's argument of latitudeC1=(0.1734 - 0.000393*T)*Math.sin(M*dr) + 0.0021*Math.sin(2*dr*M);C1 = C1 - 0.4068*Math.sin(Mpr*dr) + 0.0161*Math.sin(dr*2*Mpr);C1 = C1 - 0.0004*Math.sin(dr*3*Mpr);C1 = C1 + 0.0104*Math.sin(dr*2*F) - 0.0051*Math.sin(dr*(M+Mpr));C1 = C1 - 0.0074*Math.sin(dr*(M-Mpr)) + 0.0004*Math.sin(dr*(2*F+M));C1 = C1 - 0.0004*Math.sin(dr*(2*F-M)) - 0.0006*Math.sin(dr*(2*F+Mpr));C1 = C1 + 0.0010*Math.sin(dr*(2*F-Mpr)) + 0.0005*Math.sin(dr*(2*Mpr+M));if (T < -11) {	deltat= 0.001 + 0.000839*T + 0.0002261*T2 - 0.00000845*T3 - 0.000000081*T*T3;} else {	deltat= -0.000278 + 0.000265*T + 0.000262*T2;};JdNew = Jd1 + C1 - deltat;return INT(JdNew + 0.5 + timeZone/24)Với hàm này ta có thể tính được tháng âm lịch chứa ngày N bắt đầu vào ngày nào: giữa ngày 1/1/1900 (số ngày Julius: 2415021) và ngày N có khoảng k=INT((N-2415021)/29.530588853) tháng âm lịch, như thế dùng hàm getNewMoonDay sẽ biết ngày đầu tháng âm lịch chứa ngày N, từ đó ta biết ngày N là mùng mấy âm lịch.Tính tọa độ mặt trờiĐể biết Trung khí nào nằm trong tháng âm lịch nào, ta chỉ cần tính xem mặt trời nằm ở khoảng nào trên đường hoàng đạo vào thời điểm bắt đầu một tháng âm lịch. Ta chia đường hoàng đạo làm 12 phần và đánh số các cung này từ 0 đến 11: từ Xuân phân đến Cốc vũ là 0; từ Cốc vũ đến Tiểu măn là 1; từ Tiểu măn đến Hạ chí là 2; v.v.. Cho jdn là số ngày Julius của bất kỳ một ngày, phương pháp sau này sẽ trả lại số cung nói trên.function getSunLongitude(jdn, timeZone)var T, T2, dr, M, L0, DL, L;T = (jdn - 2451545.5 - timeZone/24) / 36525; // Time in Julian centuries from 2000-01-01 12:00:00 GMTT2 = T*T;dr = PI/180; // degree to radianM = 357.52910 + 35999.05030*T - 0.0001559*T2 - 0.00000048*T*T2; // mean anomaly, degreeL0 = 280.46645 + 36000.76983*T + 0.0003032*T2; // mean longitude, degreeDL = (1.914600 - 0.004817*T - 0.000014*T2)*Math.sin(dr*M);DL = DL + (0.019993 - 0.000101*T)*Math.sin(dr*2*M) + 0.000290*Math.sin(dr*3*M);L = L0 + DL; // true longitude, degreeL = L*dr;L = L - PI*2*(INT(L/(PI*2))); // Normalize to (0, 2*PI)return INT(L / PI * 6)Với hàm này ta biết được một tháng âm lịch chứa Trung khí nào. Giả sử một tháng âm lịch bắt đầu vào ngày N1 và tháng sau đó bắt đầu vào ngày N2 và hàm getSunLongitude cho kết quả là 8 với N1 và 9 với N2. Như vậy tháng âm lịch bắt đầu ngày N1 là tháng chứa Đông chí: trong khoảng từ N1 đến N2 có một ngày mặt trời di chuyển từ cung 8 (sau Tiểu tuyết) sang cung 9 (sau Đông chí). Nếu hàm getSunLongitude trả lại cùng một kết quả cho cả ngày bắt đầu một tháng âm lịch và ngày bắt đầu tháng sau đó th́ tháng đó không có Trung khí và như vậy có thể là tháng nhuận.T́m ngày bắt đầu tháng 11 âm lịchĐông chí thường nằm vào khoảng 19/12-22/12, như vậy trước hết ta t́m ngày Sóc trước ngày 31/12. Nếu tháng bắt đầu vào ngày đó không chứa Đông chí th́ ta phải lùi lại 1 tháng nữa.function getLunarMonth11(yy, timeZone)var k, off, nm, sunLong;off = jdFromDate(31, 12, yy) - 2415021;k = INT(off / 29.530588853);nm = getNewMoonDay(k, timeZone);sunLong = getSunLongitude(nm, timeZone); // sun longitude at local midnightif (sunLong >= 9) {	nm = getNewMoonDay(k-1, timeZone);}return nm;Xác định tháng nhuậnNếu giữa hai tháng 11 âm lịch (tức tháng có chứa Đông chí) có 13 tháng âm lịch th́ năm âm lịch đó có tháng nhuận. Để xác định tháng nhuận, ta sử dụng hàm getSunLongitude như đă nói ở trên. Cho a11 là ngày bắt đầu tháng 11 âm lịch mà một trong 13 tháng sau đó là tháng nhuận. Hàm sau cho biết tháng nhuận nằm ở vị trí nào sau tháng 11 này.function getLeapMonthOffset(a11, timeZone)var k, last, arc, i;k = INT((a11 - 2415021.076998695) / 29.530588853 + 0.5);last = 0;i = 1; // We start with the month following lunar month 11arc = getSunLongitude(getNewMoonDay(k+i, timeZone), timeZone);do {	last = arc;	i++;	arc = getSunLongitude(getNewMoonDay(k+i, timeZone), timeZone);} while (arc != last && i < 14);return i-1;Giả sử hàm getLeapMonthOffset trả lại giá trị 4, như thế tháng nhuận sẽ là tháng sau tháng 2 thường. (Tháng thứ 4 sau tháng 11 đáng ra là tháng 3, nhưng v́ đó là tháng nhuận nên sẽ lấy tên của tháng trước đó tức tháng 2, và tháng thứ 5 sau tháng 11 mới là tháng 3).Đổi ngày dương dd/mm/yyyy ra ngày âmVới các phương pháp hỗ trợ trên ta có thể đổi ngày dương dd/mm/yy ra ngày âm dễ dàng. Trước hết ta xem ngày monthStart bắt đầu tháng âm lịch chứa ngày này là ngày nào (dùng hàm getNewMoonDay như trên đă nói). Sau đó, ta t́m các ngày a11 và b11 là ngày bắt đầu các tháng 11 âm lịch trước và sau ngày đang xem xét. Nếu hai ngày này cách nhau dưới 365 ngày th́ ta chỉ c̣n cần xem monthStart và a11 cách nhau bao nhiêu tháng là có thể tính được dd/mm/yy nằm trong tháng mấy âm lịch. Ngược lại, nếu a11 và b11 cách nhau khoảng 13 tháng âm lịch th́ ta phải t́m xem tháng nào là tháng nhuận và từ đó suy ra ngày đang t́m nằm trong tháng nào.function convertSolar2Lunar(dd, mm, yy, timeZone)var k, dayNumber, monthStart, a11, b11, lunarDay, lunarMonth, lunarYear, lunarLeap;dayNumber = jdFromDate(dd, mm, yy);k = INT((dayNumber - 2415021.076998695) / 29.530588853);monthStart = getNewMoonDay(k+1, timeZone);if (monthStart > dayNumber) {	monthStart = getNewMoonDay(k, timeZone);}a11 = getLunarMonth11(yy, timeZone);b11 = a11;if (a11 >= monthStart) {	lunarYear = yy;	a11 = getLunarMonth11(yy-1, timeZone);} else {	lunarYear = yy+1;	b11 = getLunarMonth11(yy+1, timeZone);}lunarDay = dayNumber-monthStart+1;diff = INT((monthStart - a11)/29);lunarLeap = 0;lunarMonth = diff+11;if (b11 - a11 > 365) {	leapMonthDiff = getLeapMonthOffset(a11, timeZone);	if (diff >= leapMonthDiff) {		lunarMonth = diff + 10;		if (diff == leapMonthDiff) {			lunarLeap = 1;		}	}}if (lunarMonth > 12) {	lunarMonth = lunarMonth - 12;}if (lunarMonth >= 11 && diff < 4) {	lunarYear -= 1;}Đổi âm lịch ra dương lịchCách làm cũng tương tự như đổi ngày dương sang ngày âm.function convertLunar2Solar(lunarDay, lunarMonth, lunarYear, lunarLeap, timeZone)var k, a11, b11, off, leapOff, leapMonth, monthStart;if (lunarMonth < 11) {	a11 = getLunarMonth11(lunarYear-1, timeZone);	b11 = getLunarMonth11(lunarYear, timeZone);} else {	a11 = getLunarMonth11(lunarYear, timeZone);	b11 = getLunarMonth11(lunarYear+1, timeZone);}off = lunarMonth - 11;if (off < 0) {	off += 12;}if (b11 - a11 > 365) {	leapOff = getLeapMonthOffset(a11, timeZone);	leapMonth = leapOff - 2;	if (leapMonth < 0) {		leapMonth += 12;	}	if (lunarLeap != 0 && lunarMonth != leapMonth) {		return new Array(0, 0, 0);	} else if (lunarLeap != 0 || off >= leapOff) {		off += 1;	}}k = INT(0.5 + (a11 - 2415021.076998695) / 29.530588853);monthStart = getNewMoonDay(k+off, timeZone);return jdToDate(monthStart+lunarDay-1);Tính ngày thứ và Can-Chi cho ngày và tháng âm lịchNgày thứ lặp lại theo chu kỳ 7 ngày, như thế để biết một ngày d/m/y bất kỳ là thứ mấy ta chỉ việc t́m số dư của số ngày Julius của ngày này cho 7.Để tính Can của năm Y, t́m số dư của Y+6 chia cho 10. Số dư 0 là Giáp, 1 là Ất v.v. Để tính Chi của năm, chia Y+8 cho 12. Số dư 0 là Tư, 1 là Sửu, 2 là Dần v.v.Hiệu Can-Chi của ngày lặp lại theo chu kỳ 60 ngày, như thế nó cũng có thể tính được một cách đơn giản. Cho N là số ngày Julius của ngày dd/mm/yyyy. Ta chia N+9 cho 10. Số dư 0 là Giáp, 1 là Ất v.v. Để t́m Chi, chia N+1 cho 12; số dư 0 là Tư, 1 là Sửu v.v.Trong một năm âm lịch, tháng 11 là tháng Tư, tháng 12 là Sửu, tháng Giêng là tháng Dần v.v. Can của tháng M năm Y âm lịch được tính theo công thức sau: chia Y*12+M+3 cho 10. Số dư 0 là Giáp, 1 là Ất v.v.Ví dụ, Can-Chi của tháng 3 âm lịch năm Giáp Thân 2004 là Mậu Th́n: tháng 3 âm lịch là tháng Th́n, và (2004*12+3+3) % 10 = 24054 % 10 = 4, như vậy Can của tháng là Mậu.Một tháng nhuận không có tên riêng mà lấy tên của tháng trước đó kèm thêm chữ "Nhuận", VD: tháng 2 nhuận năm Giáp Thân 2004 là tháng Đinh Măo nhuận.

  • 0

t: 097.323.1199 | m: cudstk@gmail.com | w: http://www.aicollect.com